Rotria
NAUKA, KULTURA I SZTUKA => Wydział Filozofii i Teologii Chrześcijańskiej => Uniwersytet Rotryjski => Instytut Teologii => Wątek zaczęty przez: Giacinto Martino de Mancini OFD w Czwartek, 09 Maj 2013, 18:57:44
-
Uniwersytet Rotryjski - Katedra Teologii
Apostolskie Miasto Rotria, 7 maja 2013 AD.
PRACA SAMOKSZTAŁCENIOWA NR 1
Temat: "Wiara a rozum. Analiza i charakterystyka form ideologicznych".
Autor: mgr Rafael Mancini
Promotor: prof. dr hab. net. Franciszek Ferdynand kardynał von Habsburg
Wstęp
Niniejsza praca napisana jest na temat: „Wiara a rozum. Analiza i charakterystyka form ideologicznych”. Pod czas czytania tekstu przychodzą pytania: Czy jest możliwa wiara racjonalna? Czy istnieje sprzeczność pomiędzy wiarą a rozumem? Czy wiara może być ślepa?
Ta praca ukazuje stosunek wiary do rozumu z szczególnym wyróżnieniem dziejów Kościoła.
1. Wiara i rozum w średniowieczu- dwa nurty myślenia
1.1 Wiara ludowa
W filozofii średniowiecza często spotykamy się z rozdziałem wiary od rozumu, albo inaczej: wszystko podporządkowane jest wierze, czyli rozum opiera się na wierze. Jest to na tyle ważne, iż ta ludowa „zasada” miała wpływ na późniejsze dzieje, w szczególności w czasach oświecenia, kiedy została obalona.
Myśl średniowieczna jest o tyle uzasadniona iż wszystko w tamtych czasach ludzie odbierali bezpośrednio za pomocą zmysłów, a więc bodźce, które wpływały na ludzi miały wpływ na religię.
Niewytłumaczalne wtedy zjawiska przypisywano siłą nadprzyrodzonym, na tych właśnire zjawiskach przyrodniczych opierała się religia pogan.
W połowie średniowiecza rozpoczęła się ewangelizacja Słowian. Są oni doskonałym przykładem innych niewykształconych ludzi ówczesnego świata, którzy przyjmując chrześcijaństwo nie porzucali do końca swoich wierzeń, a często przerzucali je na nową wiarę. W ten sposób kult pogański stał się zabobonem.
W tych czasach wytworzyła się wiara ludowa. Odpowiadała ona zapotrzebowaniom tamtych czasów. Ludzie bowiem ograniczali się do swojej wiary, a nie znając świata, tłumaczyli go na swój sposób. Zjawisko to jest wytłumaczalne, gdyż większość Europejczyków stanowili niepiśmienni chłopi, a również większość władców i było analfabetami. Głównymi ośrodkami nauki były w ten czas klasztory.
1.2 Tomizm
Jednak w tym okresie był drugi ośrodek wiary tworzyli go duchowni, a największym myślicielem średniowiecza był św. Tomaszem z Akwinu na czele. On to jest przykładem człowieka, który za pomocą rozumu przedstawił swoją idee, a tym samym stworzył nurt filozoficzny zwany tomizmem, która stała się główną filozofią chrześcijaństwa.
Św. Tomasz twierdził, że istnieją dwa nurty poznania: wiara i rozum. Mówił, że część wiary dla rozumu jest dostępna np. Istnienie Boga i Jego działanie, ale istnieje też część niedostępna np. Trójca Święta, grzech pierworodny. Nie może być też sprzeczności pomiędzy rozumem, a wiarą gdyż nie istnieje podwójna wiara.
Tomizm pokazuje racjonalne podejście do wiary. Św. Tomasz stworzył nurt filozoficzny, który przetrwał przez wszystkie późniejsze czasy i trwa po dziś dzień. On to jest przykładem człowieka, który za pomocą rozumu przedstawił swoje myśli, a tym samym stworzył nurt filozoficzny, który stał się główną filozofią katolicyzmu.
3. Oświecenie
W XVIIIw. W historii rozpoczyna się nowa epoka zwana oświeceniem. Okres ten był jawnym kultem rozumu. W tym czasie narodziły się różne teorie na temat świata m.in. głosząca, że nie można wierzyć w to czego nie można poznać rozumem. Kant zdefiniował «religię w obrębie samego rozumu». Można powiedzieć, że dla części filozofów rozum stał się bogiem.
W tym o to czasie narodziły się dwa nurty myślowe: teizm i ateizm. Ateiści odrzucają istnienie Boga, natomiast deiści uważają, że On jest tylko Stwórcą i nie ma wpływu na losy świata.
Oświeceni filozofowie całkowicie odrzucili wiarę, dokonali w ich myśli całkowitego rozdziału rozumu od wiary. Dowodem na to jest Wielka Encyklopedia Francuska, której twórcy wyśmiewali wszystko co nadprzyrodzone i związane z religią. Księga została skrytykowana przez papieża.
Przedstawiona wyżej teoria oświecenia odrzucała świat nadprzyrodzony. Należy pamiętać, że nauka
jej nie zawsze zgadzała się z doktryną Kościoła. Epoka ta miała ogromny wpływ na losy całego świata, zmusiła ludzi do myślenia. Po tym okresie Kościół rozpoczął dialog ze światem.
4. Czasy współczesne a Kościół katolicki
Można powiedzieć, że od czasów Papieża Leon XIII Kościół rozpoczął się zmieniać jeśli chodzi o sprawy naukowe. Ten oto papież wyszedł do świata i zaczął z nim rozmawiać. Również w swojej encyklice Aeterni Patris „wskrzesił” jedność między rozumem a wiarą.
Ważnym dla tego okresu był zwołany Sobór Watykański I, na którym ogłoszono dogmat o nieomylności papieża w kwestiach wiary i moralności. Odtąd biskup Rzymu stał się największym autorytetem nie w sprawach naukowych, ale religijnych. Do zlikwidowania indeksu ksiąg zakazanych, na którym znajdowało się nie jedno dzieło naukowe.
Sobór Watykański II podjął zadanie zjednania wiary i nowoczesnej nauki[1]. Sobór nadał wolność nauce przyrodniczej, jednak pozostawiając tam miejsce Bogu.
W 1966 roku został rozwiązany wcześniej Kongregacja Nauki Wiary zniosła wyżej wspomniany Indeks ksiąg zakazanych.
W 1978 na Stolicę Piotrową został wybrany kardynał Wojtyła, który przyjął imię: Jan Paweł II. Papież wydał encyklikę Fides et Ratio, w której pisał m.in.: „wiara uwalnia rozum, ponieważ pozwala mu dotrzeć w sposób zgodny z jego własnymi zasadami do przedmiotu poznania i wpisać go w ów najwyższy porządek rzeczy, w którym wszystko zyskuje sens. Jednym słowem, człowiek przy pomocy rozumu dociera do prawdy, ponieważ oświecony przez wiarę odkrywa głęboki sens wszystkich rzeczy, a w szczególności własnego istnienia” [2].
W przeciągu ostatnich 200 lat Kościół przeszedł z pozycji zwalczającej do pozycji nauczającej. Na nowo został odkryty urząd nauczycielski. Odświeżenie filozofii św. Tomasza z Akwinu pozwoliło Katolicyzmowi na dialog ze światem, a także pomoc w odpowiedzi liczne pytania. Papież stał się strażnikiem wiary i moralności, a także najwyższym autorytetem na świecie jeśli chodzi o te kwestie.
Zakończenie
Powyżej przedstawiłem stosunek wiary do rozumu w istotnych dziejach dla świata współczesnego.
Tekst można podsumować słowami śp. kardynała Józefa Glempa: „Zauważmy jednak, że człowiek niewierzący – paradoksalnie – też musi wierzyć: w niebyt, w brak Boga. Nie może mieć pewności, że Boga nie ma. Bo na to też dowody nie istnieją. ”[3] oraz wybitnego teologa jakim był Ojciec Święty Benedykt XVI: „Bóg swoją łaską oświeca rozum, otwiera mu nowe niezmierzone i nieskończone horyzonty.” [4]
Przypisy
[1] Benedykt XVI w przemówieniu do Kurii Rzymskiej o poprawnej interpretacji II Soboru Watykańskiego, 22 XII 2005 .
[2] zob. Jan Paweł II, Encyklika „Fides et Ratio”, Watykan, 14.09.1998.
[3] zob. Wywiad Mileny Kindziuk z ks. prymasem Józefem Glempem, Warszawa, 20.01.2013
[4] zob. Benedykt XVI, katecheza o wierze, Watykan, 21.11.2012.
-
Zgodnie z wewnętrznymi zasadami i porozumieniem na linii UJ-UR pragnąłbym wskazać, że aby doktorat był ważny musi zawierać: ocenę promotora wraz z uzasadnieniem oraz komentarz do pracy (jeżeli wymaga tego Rektor - Dziekan wydziału).
Ja stoję na stanowisku, że wystarczy umotywowana ocena Jego Świętobliwości.
Z poważaniem,
dr net. G. Ganganelli
Rektor Uniwersytetu Rotrii
-
Wkleiłem tę pracę na polecenie JŚ :)
-
Wasza Magnificencjo,
Pracę Brata Rafaela Manciniego oceniliśmy na ocenę dostateczną z minusem.
W ramach umotywowania owej noty należy powołać się przede wszystkim na spójność tematyczną, w tym dokładniejszą analizę zagadnień. Ze względu na kilka stylistycznych i merytorycznych usterek, po przeanalizowaniu pracy samokształceniowej uznaliśmy, jakoby poziom dostateczny z minusem spełniał kryteria, które stawiamy przed studentami. Bardziej szczegółowe nakreślenie błędów, na które natrafiliśmy w pracy, możliwe jest na prośbę samego studenta. Tutaj przedstawiamy ogólnikową formę argumentacji oceny.
Apostolskim pozdrowieniem,
(-) Sixtus III, P.M.
-
W związku z tym, czekam więc jedynie na ocenę z obrony pracy doktorskiej jeżeli takowa się odbyła.
Z poważaniem,
dr net. G. Ganganelli
Rektor Uniwersytetu Rotrii
-
Wasza Świętobliwość,
Bracie Mancini,
Jak postępy w pracach naukowych? Kiedy mogę spodziewać się ostatecznej decyzji odnośnie doktoratu i wydania odpowiedniej decyzji?
-
Magnificencjo Rektorze,
w zgodzie z trybem art. 9. Systemu Oceniania, obowiązującego na naszej uczelni, ustalony został zakres materiału, kwalifikowany do oceny podczas przewodu doktoranckiego. W skład owej bazy, której egzekwowanie zostało pozostawione w dowolności wykładowcom, załączyliśmy 5 prac samokształceniowych, z których ukazała się dopiero jedna. Każda z dostarczonych prac podlega autonomicznej ocenie. Po zestawieniu wszystkich not, obliczona zostanie średnia ocena uzyskana w trakcie przewodu. Dopiero na jej podstawie okaże się, czy doktoryzacja została zakończona pomyślnie czy negatywnie dla studenta.
Na chwilę obecną został wyznaczony temat drugiej pracy oraz czas, do kiedy należy ją nadesłać.
Apostolskim pozdrowieniem,
(-) Sixtus III, P.P.